به گزارش پرتونیوز؛ نمایندگان مجلس شورای اسلامی در صحن علنی ۸ آبان ماه ۱۴۰۳  با ۱۴۶ رای موافق، ۹۶ رای مخالف و ۴ رای ممتنع از ۲۴۹ نماینده حاضر با کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ موافقت کردند. بررسی کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ روز سه‌شنبه با حضور رئیس جمهور در مجلس بررسی شد، پس از سخنان مسعود پزشکیان رئیس جمهور، نمایندگان موافق و مخالف نظرات خود را در مورد کلیات این لایحه مطرح کردند.

مسعود پزشکیان رئیس جمهور در این جلسه با تاکید بر این که لایحه بودجه ۱۴۰۴ کاملا شفاف است، گفت: در این لایحه به چهار اصل ساختار، ثبات و رشد اقتصادی، اشتغال و عدالت توجه شده است. رئیس جمهور با تاکید بر این که در تدوین لایحه بودجه با نمایندگان در کمیسیون های اقتصاد، برنامه و بودجه و اساتید دانشگاه همفکری کردیم، اظهار داشت: علی رغم تمام مشکلات، بودجه در زمان مقرر تقدیم مجلس شد و بودجه ارائه شده شفاف است.

پیش از این رئیس جمهور در جلسه علنی روز سه‌شنبه یکم آبان‌ماه بخش اول لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ را به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد و به دنبال آن کمیسیون تلفیق تشکیل شد و در نخستین جلسه خود رئیس و اعضای هیات رئیسه تلفیق مشخص شدند.

کمیسیون تلفیق در روز چهارشنبه دوم آبان‌ماه در جلسه‌ای آیین‌نامه داخلی کمیسیون را به تصویب رساند و مقرر شد از روز شنبه پنجم آبان‌ماه تا روز دوشنبه هفتم آبان‌ماه جلسات کمیسیون تلفیق در دو نوبت برای بررسی کلیات لایحه بودجه تشکیل شود. با تصویب کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ اینک زمان بررسی جزئیات می‌باشد و نمایندگان در کمیسیون‌های تخصصی و کمیسیون تلفیق درصدد بررسی موضوعات دارای ابهام و یا نیاز به اصلاح خواهد بود البته ررسی جزئیات پس از تعطیلی یک هفتگی مجلس و اتمام زمان سرکشی نمایندگان به حوزه‌های انتخابیه می‌باشد.

جبار کوچکی نژاد با اشاره به زمان جلسات کمیسیون‌ها برای ارائه پیشنهادات به لایحه بودجه و همچنین آغاز بررسی جزئیات این لایحه در کمیسیون تلفیق گفت: نمایندگان در هفته آینده به حوزه انتخابیه خود سرکشی خواهند کرد. عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ تاکید کرد: بنابراین نمایندگان بعد از یک هفته تعطیلی مجلس، با تشکیل کمیسیون‌ها، پیشنهادات خود در رابطه با لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ را تدوین و گزارش کمیسیون‌ها به کمیسیون تلفیق بودجه ارسال خواهد شد.

از این رو جلسات کمیسیون تلفیق یا در انتهای هفته آماده سازی پیشنهادات و یا ابتدای هفته بعد از آن تشکیل خواهد شد. به گفته بسیاری از نمایندگان به ویژه اعضای کمیسیون برنامه و بودجه و همچنین اعضای کمیسیون تلفیق با بررسی زمان رسیدگی به جزئیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ نقاط ضعف بودجه با اولویت در دستور بررسی قرار خواهد گرفت. در حقیقت بودجه ۱۴۰۴ تومان با نقاط قوت خود رای برخی نقاط ضعف نیز می‌باشد که می‌بایست با توجه و نظرات کارشناسی رفع ابهام شود.

در بررسی بیشتر این موضوع ابتدا به نظرات مخالفان و موافقان کلیات بودجه می‌پردازیم و سپس نقاط قوت و ضعف را از نگاه آگاهان این حوزه و اعضای کمیسیون برنامه و بودجه و تلفیق بررسی خواهیم کرد.

نظرات موافقان لایحه بودجه ۱۴۰۴

شهباز حسن پور بیگلری، نماینده مردم کرمان در جلسه علنی روز سه شنبه مجلس در موافقت با کلیات لایحه بودجه سال آینده اینکه بودجه عمرانی کشور در سال آینده ۴۰ درصد شده است را نقطه قوت لایحه بودجه دانست و گفت: موضوع همسان سازی حقوق بازنشستگان و بهبود شرایط کشاورزان در بودجه توجه شده است. همچنین برای نخستین بار در بودجه سنواتی، سرمایه بانک‌ها ۲۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته و حقوق کارمندان کمتر از ۲۴ میلیون تومان معاف از مالیات شدندکه از نکات ارزنده بودجه است.حسن پور تاکید کرد: طبق لایحه بودجه سال آینده، همه آنهایی که از دولت طلب دارند از جمله پیمانکاران، می‌توانند طلب خود را در بورس با دارایی‌ها دولت تهاتر کنند. همچنین هر بنگاه بورسی که منابع مالی خود را برای سرمایه گذاری هزینه کند، از معافیت مالیاتی برخوردار می‌شود. البته ممکن است نقدهایی به بودجه باشد و باید مخالفان هم صحبت‌های خود را در این باره بیان کنند تا ایرادات آن رفع شود.

انبساطی بودن بودجه و افزایش سقف آن

حجت الاسلام مجتبی ذوالنوری دیگر موافق کلیات لایحه بودجه و عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس بیان کرد:برخی از موضوعات بودجه‌ای برای دولت‌ها حیاط خلوت محسوب می‌شد که یکی از آنها بودجه سنگین هدفمندی یارانه‌ها بود. از طرفی یکی از مسائلی که بودجه سال آینده را انبساطی جلوه می‌دهد، این است که بودجه هدفمندی در سال‌های گذشته در لایحه بودجه لحاظ نمی‌شد. اما امسال این رقم کلان که در بودجه قید شده، سقف بودجه افزایش یافته و تلقی می‌شود این بودجه انبساطی است. در حالی که این موضوع در گذشته بوده اما مخفی و غیرشفاف بوده است.

بیت‌الله عبداللهی دیگر موافق کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ در این باره گفت: بودجه سال ۱۴۰۴ شفاف است، در حالی که در بودجه سال‌های قبل شاهد بودیم که بسیاری از اعداد و ارقام پنهان می‌شد. شفافیت به این معناست که بودجه نویسان کشور عدد و رقم واقعی را مورد توجه قرار دهند. وی با تاکید براینکه سقف اعتبارات استان‌ها در بودجه ۱۴۰۴ افزایش یافته است، بیان کرد:لایحه بودجه سال آینده در راستای برنامه هفتم پیشرفت تدوین شده و بودجه‌های عمرانی سال ۱۴۰۴ به میزان ۴۰ درصد افزایش یافته تا نسبت به رفع مشکلات مردم اقدام شود.

کاهش ناترازی صندوق‌های بازنشستگی

سید نجیب حسینی دیگر موافق کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ در این باره گفت:صندوق‌های بازنشستگی، ناترازی مالی، ناترازی بانکی، ناترازی انرژی از جمله مسائل امروز کشور است و دولت چهاردهم به رغم کمبود وقت درباره این موضوعات مهم، برنامه جامعی برای حل این ناترازی‌ها ارائه داده است.

وی تاکید کرد: دولت حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان به صندوق‌های بازنشستگی بدهکار است، اما امروز دولت در لایحه بیش از۴۰۰ هزار میلیارد تومان و به میزان ۱۵۰ هزار میلیارد تومان به صندوق‌های بازنشستگی توجه کرده است. برای حقوق بگیران متوسط ۲۵ تا ۴۰ درصد رشد در لایحه در نظر گرفته شده و معافیت‌های مالیاتی نزدیک به ۶۰ درصد رشد دارد.حجت الاسلام سید سلمان ذاکر نیز در موافقت با کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ بیان کرد که معافیت‌های مالیاتی کارمندان و کارگران در لایحه بودجه دیده شده است و آن را یکی از نقاط قوت بودجه دانست.

مخالفان با کلیات بودجه به چه مواردی اشاره داشتند؟

حجت الاسلام نصرالله پژمانفر نماینده مردم مشهد در مخالفت با کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ کل کشور بیان داشت: اولین لایحه بودجه دولت چهاردهم است و در شرایطی این لایحه ارائه می شود که همزمان با اجرای برنامه هفتم توسعه است البته بودجه نقاط قوتی هم دارد.

نماینده مردم مشهد در مجلس بیان کرد: هیچ اصلاحی در ساختار بودجه نیامده است و رابطه مالی نفت و دولت روشن نشده، بهره وری شرکت های دولتی مشخص نیست و مساله پایبندی به رشد ۸ درصدی در این بودجه نیامده و ۴ درصد رشد در نظر گرفته شده که خلاف برنامه هفتم توسعه است.

پژمانفر با بیان اینکه  بودجه نقاط قوتی دارد، گفت: از جمله  نقاط قوت بودجه افزایش یکپارچگی منابع، افزایش شفافیت، در نظر گرفتن بدهی دولت به شهرداری‌ها، نیروهای مسلح و تامین اجتماعی است که باید از این بابت تشکر کرد.

عدم پای‌بندی به رشد ۸ درصدی اقتصاد و برنامه هفتم پیشرفت

هادی قوامی  نماینده مردم اسفراین طی سخنانی در مخالفت  با کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۴ کل کشور، گفت: در شرایطی هستیم که نرخ تورم دو رقمی است و بر اساس اهداف برنامه باید نرخ تورم کاهش پیدا کند؛ یکی از منبع‌های اصلی تورم در سال‌های گذشته کسری بودجه دولت است.

وی اضافه کرد: در صورت افزایش کسری بودجه دولت، تورم افزایش و نقدینگی رشد پیدا می‌کند و در نتیجه نابرابری‌های منطقه‌ای بیشتر می‌شود.عضو کمیسیون برنامه و بودجه با تاکید بر اینکه یکی از الزامات مهم، تحقق رشد ۸ درصدی بهره‌وری است، افزود: در این خصوص باید درصدی از رشد اقتصادی سال آینده از کانال بهره‌وری تعیین شود؛ دولت بگوید که در زمینه بهره‌وری می‌خواهد چه اقدامی در سال آینده انجام دهد؟ صریح می‌گویم که نرخ بهره‌وری در سال آینده مانند سال‌های گذشته صفر است. برای اینکه بهره‌وری را شکل دهیم باید قیمت‌ها را اصلاح کنیم و نگاه‌ خود را به قیمت‌ها درست کنیم، اما این اتفاقات در بودجه سال آینده نیفتاده است؛ در واقع تبعیت کمی و کیفی مورد انتظار ما از برنامه هفتم به دلایل مذکور تحقق پیدا نکرده است.

موضع بنزینی دولت در بودجه شفاف بیان شود! این مطالبه حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده ردم شاهین شهر در مجلس بود‌. وی بیان اینکه لایحه بودجه ۱۴۰۴ که اولین بودجه دولتِ چهاردهم است، منطبق با برنامه هفتم توسعه نیست، گفت: به نظر می‌رسد اراده ای از سوی دولت برای اجرای برنامه هفتم وجود ندارد. نشانی از رشد ۸ درصدی اقتصاد نیز در بودجه ۱۴۰۴ نیست.وی تصریح کرد: طبق سخنان رهبر انقلاب، تورم باید تک رقمی شود، اما مطابق لایحه بودجه ۱۴۰۴ نرخ تورم بیشتر نیز خواهد شد. همچنین نرخ بهره بانکی نیز افزایش پیدا خواهد کرد. تامین برخی از نیازها و کالاهای اساسی در بودجه سال آینده پیش بینی نشده است.

سخن پایانی

آگاهان این عرصه معتقدند که کلیات بودجه ۱۴۰۴ مثبت می‌باشد بدیهی است که نقاط ضعف قابل توجهی در جریان لایحه وجود دارد که می‌بایست رفع و اصلاح شود. به عنوان مثال دولت در این لایحه نحوه جبران کسری بودجه از طریق استقراض از صندوق توسعه ملی انتشار اوراق بدهی بدهکار شدن به بانکها، سازمان تأمین اجتماعی و پیمانکاران در نظر گرفته است که اگرچه در وهله نخست مثبت به نظر نمی‌رسد اما مسیر شفافیت در عملکرد دولت را تبیین می‌سازد و دهی‌های بانکی را نیز تسویه می‌کند. سایر موضوعات نیز بدین شکل است و بیشتر از آنکه یک نقطه ضعف بزرگ باشد مواردی دارای ابهام است که می‌بایست با بررسی نمایندگان رفع و یا به حداقل برسد.