مدیرعامل شرکت توانیر با هشدار نسبت به افزایش شدید تقاضای برق در کشور، بر لزوم اصلاح قیمت‌گذاری، توسعه بهینه‌سازی و مشارکت مردم به‌عنوان سه رکن اصلی برای عبور از ناترازی برق تأکید کرد. او بیان داشت که بدون این سه عامل، هیچ طرح توسعه‌ای با ظرفیت‌های جدید قادر به پاسخگویی به رشد مصرف نخواهد بود.

رجبی‌مشهدی در تشریح علل بحران مصرف برق گفت: ناترازی برق یک مشکل یک یا دو ساله نیست و ناشی از بیش از دو دهه تثبیت قیمت‌ها، کمبود انگیزه برای سرمایه‌گذاری و اجرای ناقص قانون هدفمندی یارانه‌ها است. در سالی که این قانون به‌درستی اجرا شد، مصرف انرژی ۱۰ درصد کاهش یافت، اما با توقف اجرای کامل آن، این روند متوقف شد.

او ادامه داد: امروزه تقاضای برق به‌دلیل استفاده از خودروهای برقی، مراکز داده، هوش مصنوعی، پمپاژ آب و رشد صنایع سنگین به‌طور چشمگیری در حال افزایش است. رجبی‌مشهدی همچنین اشاره کرد که برای نخستین بار پس از سال‌ها، در حالی که پیش‌بینی می‌شد اوج تقاضا حداقل ۸ درصد افزایش یابد، این تقاضا ۳ درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. این کاهش نتیجه سه اقدام مؤثر شامل برخورد با مزارع غیرمجاز رمزارز، ساماندهی انشعابات غیرمجاز و اجرای محدودسازی هوشمند به‌جای قطع برق بوده است.

او تأکید کرد که اتصال نیروگاه‌های بزرگ در برخی مناطق، هزینه شبکه را دو تا سه برابر افزایش می‌دهد. به همین دلیل، به‌جای ساخت نیروگاه‌های بزرگ در تمامی نقاط، ۱۰۰ محل بحرانی برای تزریق توان محلی شناسایی شده که هرکدام حدود ۳۰ مگاوات بار جبران خواهند کرد. ظرفیت تجدیدپذیر کشور تا پایان شهریور ۱۴۰۵ به ۱۱ هزار مگاوات خواهد رسید. در چند ماه اخیر، ظرفیت افزوده‌شده سه برابر دوره مشابه دولت‌های قبلی بوده و از ۳۲۰۰ مگاوات فراتر رفته است.

شرکت توانیر در حال حاضر برنامه‌هایی شامل احداث ۲۰۰۰ کیلومتر شبکه انتقال و فوق‌توزیع، ۱۰ هزار مگاولت‌آمپر ظرفیت پست‌های انتقال و فوق‌توزیع، بهسازی شبکه برق ۲۰۰۰ روستا، ۱۹۸ پروژه توزیع فعال و اصلاح و بهینه‌سازی شبکه انتقال را در دستور کار دارد.

رجبی‌مشهدی همچنین شاخص شدت انرژی ایران را دو برابر متوسط جهانی دانست و گفت: فولاد ایران ۳۵ درصد بیشتر از متوسط جهانی برق مصرف می‌کند. با بهینه‌سازی و اجرای طرح‌های جایگزینی در کولرهای آبی و گازی، پتانسیل صرفه‌جویی بیش از ۱۰ هزار مگاوات وجود دارد. او افزود: با همکاری ایران‌ترانسفو و بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که اخیراً به امضا رسیده، برنامه‌ریزی شده تا از ترانسفورماتورهای کم‌تلفاتی استفاده شود که تلفات آنها نسبت به ترانسفورماتورهای معمولی ۳۳ درصد کمتر است.

مدیرعامل توانیر با اشاره به عملکرد بورس انرژی گفت: تابلوهای برق آزاد و برق سبز این امکان را فراهم می‌کند که مصرف‌کنندگان پرمصرف، برق مازاد را از مسیر شفاف تأمین کنند. جذابیت قیمت در این بازارها نشان‌دهنده آمادگی بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری است. رجبی‌مشهدی تأکید کرد که هیچ کشوری نمی‌تواند با مصرف بی‌ضابطه و قیمت‌های غیرواقعی، شبکه برق پایدار داشته باشد. اصلاح ساختار اقتصادی برق و به تبع آن مصرف، مشارکت مردم و سرمایه‌گذاری هم‌زمان در تولید و شبکه، تنها راه عبور از ناترازی است.